Дуйнолук Ондуруш Жана Экология Реферат doc. Дуйнолук экономика


экономика - Последние Новости Кыргызстана

экономика новости

Кыргызстан сонку - акыркы жанылыктар кабарлар

20.02.2018 Казакстан кыргызстандыктарды эки берене менен айыптадыЖогорку Кеңештеги “Кыргызстан” фракциясынан депутат Дамирбек Асылбек уулуна аны менен кошо кармалган Чыңгыз Абакиров менен Уланбек Мурадиловго Казакстандын Кылмыш-жаза кодексинин 234-беренеси, "Евразия экономикалык биримдигинин бажы чек арасы аркылуу... www.azattyk.kg

18.02.2018 Өткөн жылы Кыргызстанда кайра иштетүүчү он ишкана ачылган2017-жылы Кыргызстанда тамак-аш, азык-түлүк багытында кайра иштетүүчү 10 ири ишкана ачылганы тууралуу маалымат Экономика министрлигинин сайтында жарыяланды. Алардын ичинен Балыкчы шаарындагы ”Оберон” логистикалык борбору, Ысык-Көлдүн Теплоключенка а... www.azattyk.kg

16.02.2018 Масалиев ЖЭБди жаңылоонун айрым жагдайларын ачыкка чыгардыБишкек Жылуулук электр борборун (ЖЭБ) модернизациялоонун техника-экономикалык негиздемесинин долбоору макулдашуу ратификациялангандан жарым жылдан кийин бекитилген. Бул тууралуу Жогорку Кеңештин депутаты Исхак Масалиев ЖЭБдеги авариялык абалды иликте... www.azattyk.kg

16.02.2018 Экономика министрлиги Новиковго кыргыз тилин окутуудан баш тарттыКыргызстандын Экономика министрлиги өз кызматкерлерине жана министр Артем Новиковго кыргыз тилин үйрөтүү боюнча тендерден баш тартты. Бул тууралуу мекеменин сайтына жарыяланды. Министрлик бул кадамын коомчулукта түрдүү реакция жаралганы менен түшүнд... www.azattyk.kg

16.02.2018 Казакстандын тышкы карызы 168,9 миллиард долларга жеттиКазакстандын Улуттук банкы өлкөнүн тышкы карызынын суммасын атады. Банктын расмий сайтындагы маалыматка караганда, республиканын бересеси акыркы 10 жылда 74,6 миллиард долларга көбөйүп, 168,9 миллиард долларды түздү. Мунайгаз долбоорлору менен иштег... www.azattyk.kg

14.02.2018 Журналист "күбөдөн" "айыпталуучуга" айланды13-февралда Экономикалык кылмыштарга каршы күрөш боюнча мамлекеттик кызмат журналист Элнура Алкановага "коммерциялык сыр камтылган маалыматты мыйзамсыз алып жарыялаган" деп кылмыш ишин козгоп, айыбын угузду. Журналист тагылган айыпты четке кагып, мун... www.azattyk.kg

14.02.2018 Караколдо жол оңдоого жумшалуучу акча боюнча кылмыш иши козголдуКаракол шаарындагы №35 жол иштетүү башкармалыгынын (ЖИБ-35) жооптуу кызматкерлери жолду оңдоодон мыйзамсыз акча алганы аныкталып, кылмыш иши козголду. Бул тууралуу Экономикалык кылмыштарга каршы күрөш боюнча мамлекеттик кызмат билдирди. Билдирүүдө а... www.azattyk.kg

Кыймылсыз мүлк

13.02.2018 Новиков мамлекеттин эсебинен кыргыз тилин үйрөнөтКыргызстандын Экономика министрлиги өз кызматкерлерине кыргыз тилин үйрөтүү боюнча тендер жарыялады. Мекеменин жарыясы zakupki.gov.kg мамлекеттик сатып алуу порталына жайгаштырылды.  Ага ылайык, үч ай ичинде кыргыз тилин үйрөтүүгө 288 миң сом, минис... www.azattyk.kg

13.02.2018 Журналист Элнура Алкановага кылмыш иши козголдуЖурналист Элнура Алкановага каршы кылмыш иши козголуп, айыбы угузулду. Анын адвокаты Жыргал Бабаев "Азаттыкка" билдиргендей, журналист Кылмыш-жаза кодексинин 193-беренеси - "Коммерциялык же банктык жашыруун сырды түзгөн маалыматты мыйзамсыз алуу" жан... www.azattyk.kg

Авто-мото

09.02.2018 Путин: Батыш санкция киргизе бергенден чарчайтОрусиянын президенти Владимир Путин орусиялык ишкерлер менен жолугушууда "жакында Батыш Москвага каршы санкция киргизе бергенден чарчап, ошондон кийин алакалар жакшырат" деп айтты. 9-февралда Путин Орусиянын өндүрүшчүлөр жана ишкерлер биримдигинин ж... www.azattyk.kg

09.02.2018 Назарбаев Казакстандын өкмөт башчысын зекидиКазакстандын президенти Нурсултан Назарбаев өкмөт башчы Сагинтаевди "өзүңөрдүн ишиңерди сындабайсыңар" деп зекиди. Бүгүн Казакстандын баш калаасы Астанада өкмөттүн кеңейтилген жыйыны өтүп, анда премьер-министр Бакытжан Сагинтаев сөз сүйлөп, өкмөттүн... www.azattyk.kg

09.02.2018 Өзбекстандан келген делегация Оштогу ишканаларды кыдыруудаӨзбекстандын тышкы соода министри Жамшид Ходжаев жетектеген делегация бүгүн Оштогу бир катар ишканаларды кыдырууда. Бул тууралуу Экономика министрлиги билдирди. Делегация мүчөлөрү Ош шаарында жашылча-жемиштерди кайра иштеп чыгаруучу “Келечек” акцион... www.azattyk.kg

09.02.2018 Кыргызстан бир жылда 400 миң тоннага жакын эт өндүрдүКыргызстан 2017-жылы 395 миң тонна эт өндүрдү. Бул тууралуу Экономика министрлиги кабарлады. Бул көрсөткүч 2016-жылга караганда жети миң тоннага көп. Айыл чарба министрлиги Кыргызстан өндүргөн эттин миң тоннага жакыны гана чет жакка экспорттолорун б... www.azattyk.kg

Кызматтар

08.02.2018 Пенс: Жакында Түндүк Кореяга карата эң катаал санкция жарыялайбызАКШнын вице-президенти Майк Пенс Пхеньяндагы режим өзөктүк программасын, сыноолорун токтотпосо басым көрсөтүлө берерин 8-февралда да билдирди. - Мен кечээ да айткандай, Түндүк Корея өзөктүк жана баллистикалык программаларынан биротоло баш тартмайын ... www.azattyk.kg

08.02.2018 Өзбекстан делегациясы Кыргызстандын ишканаларын кыдырат Өзбекстандын тышкы соода министри Жамшид Ходжаев баштаган делегация бүгүн Бишкекке келет.  Кыргызстандын Экономика министрлиги билдиргендей, сапардын жүрүшүндө министр Артем Новиков Ходжаевди кабыл алат. Андан кийин эки өлкөнүн бизнес өкүлдөрү каты... www.azattyk.kg

07.02.2018 Собчак: Саясий дымагым олуттууОрусиянын президенттигине ат салышууга ниеттенип жаткан теле алып баруучу Ксения Собчак саясий дымагы олуттуу жана узак экенин билдирди. Бул тууралуу ал 6-февралда Вашингтондо өткөргөн басма сөз жыйынында айтты. Эл аралык стратегиялык изилдөө борбор... www.azattyk.kg

07.02.2018 Ош: мыйзамсыз айдоочулук күбөлүк бергендерге кылмыш иши козголдуАвтотранспортторду каттоо жана айдоочулук күбөлүк берүү департаментинин Ош облустук жана Ош шаардык башкармалыгынын кызматкерлери психикалык жактан оорулуу эки адамга айдоочулук күбөлүк берип жибергени аныкталды. Бул тууралуу Экономикалык кылмыштарга... www.azattyk.kg

07.02.2018 АКШнын вице - президенти ЯпониядаАКШнын вице  - президенти Майк Пенс АКШнын жакынкы убакта Түндүк Кореяга карата абдан катуу экономикалык санкциясын билдирерин белгиледи.... www.trt.net.tr

07.02.2018 Соңку кабар"Зайтун бутагы операциясынын экономикабызга тескери таасири болгон жок"... www.trt.net.tr

02.02.2018 Кыргыз-орус өкмөттөрү санарип боюнча кызматташууну талкууладыКыргызстандын премьер-министри Сапар Исаков, бүгүн, 2-февралда Казакстан Республикасынын Алматы шаарында өткөн Евразия өкмөт аралык кеңешинин кезектеги жыйынынын алкагында Орусиянын өкмөт башчысы Дмитрий Медведев менен жолугушту. Бул тууралуу кыргыз ... www.azattyk.kg

02.02.2018 Кыргыз-тажик президенттери жолугуштуКыргыз-тажик президенттери Сооронбай Жээнбеков менен Эмамоли Рахмон жолугуп, сүйлөшүү жемиштүү жана жакшы атмосферада өткөнүн белгилешкен. Алар чек араны делимитациялоо боюнча түзүлгөн кыргыз-тажик өкмөт аралык комиссиясына ишти илгерилетүү боюнча та... www.azattyk.kg

02.02.2018 Бишкекте казино катары иштеп жаткан бильярд клубу аныкталдыБишкек шаарындагы «555» бильярддык клубунда көмүскө казино иштеп жатканы аныкталып, чара көрүлдү. Бул тууралуу Экономикалык кылмыштарга каршы күрөш кызматынын маалымат бөлүмү кабарлады. Мыйзамсыз иштеп жаткан казинодо покер оюнунун алты столу, фишка... www.azattyk.kg

31.01.2018 Трамп Орусия менен Кытайды “атаандаштар” деп мүнөздөдүАКШнын президенти мындай пикирин бул жолу Конгресстеги жылдык кайрылуусун окуп жатканда билдирди.  Трамптын 80 мүнөттөй сөзүнүн басымдуу бөлүгү инфраструктураны кайра куруу, иммиграция саясатын реформалоо сыяктуу АКШнын ички маселелерине арналды. А... www.azattyk.kg

27.01.2018 Давос форуму - 2018: Айтылган ойлор жана ажырымШвейцариянын Давос шаарында дүйнөлүк экономикалык форум аяктады. Ишкердик жана саясат элитасынын жыл сайын өтүүчү эл аралык жыйынында лидерлер кайсы маселелерге көбүрөөк көңүл бурушту?... www.azattyk.kg

26.01.2018 Трамп: Дүйнө кайрадан кубаттуу Америкага күбө болуудаПрезидент Дональд Трамп Давосто Дүйнөлүк Экономикалык форумда сүйлөгөн сөзүндө АКШ “бизнес алып барууга ачык” деди. "Дүйнө кубаттуу жана бакубат Американын кайра жаралып жатышына күбө болууда. Америка кайрадан бизнес жүргүзүүгө ачык, биз кайрадан ат... www.azattyk.kg

25.01.2018 Коркунучка кептелген шаарларУчурда орустардын ондон бири келечеги бүдөмүк болгон аймактарда жашайт. Кен же өнөр-жай аймагында курулган окшош шаарлар глобалдык экономиканын өзгөрүшүнөн улам туңгуюкка учуроодо.... www.bbc.com

25.01.2018 Трамп Давос форумуна катышуу үчүн Швейцарияга келдиАКШнын президенти Швейцарияга, Давос шаарындагы Дүйнөлүк экономикалык форумга катышуу үчүн бүгүн келди. Иш сапары эки күнгө эсептелген. Ак үй анын визитин АКШнын бизнесин илгерилетүү жана АКШнын глобалдык экономиканын өсүшү үчүн милдеттемесин дагы б... www.azattyk.kg

kabar.izde.kg

Cusup PİRİMBAYEV

Туулган жылы: 12.04.1954

Илимий даражасы : э.и.д., проф.

 Билими:

Даража

Тармак

Университет

Жыл

 

Экономика

Кыргыз Улуттук Университети

1972-1976

 

Экономика

Москва Мамлекеттик Университети, Финансы Академиясы, Москва

1979-1982

 

 

Герман Экономикасы Жогорку Мектеби, Германия

1988-1989

Кандидаттык диссертациянын темасы:

 Илимий даражалары

Доктор

Москва Мамлекеттик Университети

1983

Доцент

Жогорку аттестация комиссисы

1986

Профессор

Кыргызстан

2001

 Административдик милдеттер

Аткарган милдети

Иштеген жери

Жылы

КТМУ Сенат жана Башкаруу Кеңешинин мүчөсү; ЭБФ башкаруу кеңешинин (БК) мүчөсү; Заманбап тилдер жогорку мектеби БК мүчөсү; Туризм жогорку мектеби БК мүчөсү; Искусство, маданият жана сыйлык берүү комиссия башчысы; Инструкцияларды баалоо, өнүктүрүү комиссия мүчөсү.

КТМУ

 

Бөлүм жетекчиси

КТМУ

2002-

Декан жардамчысы

КТМУ

2000-2001

Доц. Док.

 КРСУ

1999-2000

Мүдүр жардамчысы

Банктардын кара курулушу жана карыздарын кайра кароо агенствосу

1996-1999

Бөлүм мүдүрү

 Бишкек шаардык мэриясы

1993-1995

мугалим, бөлүм жетекчиси, ректордун жардамчысы.

 Кыргыз Улуттук Университети

1977-1993

Бөлүм жетекчиси

 Эт жана сүт өнөр-жайы министрлиги

1976-1977

 

Сыйлыктар : Прогрессивдүү демилгелер фондунун (ФПИ) «Акыл тирек» сыйлыгы, сентябрь 2013-ж.

Жетекчилик кылынган магистрдик жана доктордук (кандидаттык) диссертациялар

 Магистрдик диссертациялар

Айшегүл Серап Туран (2006), Өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө тышкы карыз маселеси: Кыргызстан мисалында, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Адем Ускар (2006), “Кыргызстанда тышкы сооданын динамикалык жана статикалык таасирлери”, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Жунус Ганиев (2007), Инфляция жана анын Динамикалары: Кыргызстан мисалында, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Рахат Карабаева (2007), Кыргызстанда тамак-аш өнөр жайынын өнүгүү маселеси жана аны чечүүнүн жолдору, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Замира Өскөнбаева (2007), Кыргыз Республикасынын тышкы карыз маселеси жана карыздарды башкаруунун методдору, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Ахмет Шахин (2007), Kыргызстандын суу запастарынын экономикалык мааниси өнүгүүгө таасири, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Зия Арпалы (2009),Түркияда керектөө кредиттери, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Жайнагүл Кыдыралиева (2013), Кыргызстанда финансы-кредиттик системалар: абалы, маселелери жана өнүгүүлөр, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Нуржан Шабиева (2013), Кыргызстанда суу-энергетика тармагын өнүктүрүү маселелери, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Доктордук (кандидаттык) диссертациялар      

Адыл Султанбеков (2001), Билим берүү тармагында экономикалык маселелер

Ажар Биримкулова (2004), Фискалдык саясаттын түзүлүшү

Осман Салих Кады (2006), Экономикалык өнүгүү жана эркин экономикалык аймактар: Бишкек эркин экономикалык аймагы, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Осман Салих Кады (2006), Экономическое развитие и свободные экономические зоны: Бишкекская свободная экономическая зона, Кыргызско-Турецкий университет «Манас», Институт Социальных Наук, Экономическая кафедра

Харун Якышык (2007), Кыргызстанда көмүскө экономиканын көлөмү, таасирлери жана прогнозу, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Жунус Ганиев (2010), Глобалдашуу процессинде Кыргызстандын коррупция маселеси, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Разия Абдиева (2011), Кыргызстанда салык маданияты: абалы, маселелери жана өнүктүрүү жолдору. Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Кыялбек Акмолдоев (2013), Глобализация процессинде Кыргызстан экономикасында  атаандаштыкты өнүктүрүү жана  түзүүнүн проблемалары.  Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

Замира Өcкөнбаева (2014), Кыргызстандын тышкы соодасынын структуралык анализи:(1991-2014). Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Коомдук Илимдер Институту, Экономика багыты

dep.manas.edu.kg

“Акыл таймаш” интеллектуалдык оюну

9

Кайсы олчоо бирдиги информацияны олчоонун бирдиги боло албайт?

А) бит

Б) герц

В) байт

Г) бод

1

Жарык кубулуштарын окутуучу

физиканын болуму ...

А) механика

Б) электр болуму

В) оптика

Г) квант физикасы

2

Торт бурчтуктун ички бурчтарынын суммасы канчага барабар?

А) 180°

Б) 360°

В) 420°

Г) 90°

3

Предметтерди саноодо кандай сандарды колдонобуз?

А) чыныгы сандарды

Б) бутун сандарды

В) карама-каршы сандарды Г) натуралдык сандарды

4

Томондогулордун кайсынысы информациянын касиети боло албайт?

А) дискреттуулук Б) натыйжалуулук В) актуалдуулук Г) турбуленттик

5

«Фюзис» деген созду орус тилине «Физика» деп колдонгон орус окумуштуусу.

А) А.С.Попов Б) В.И.Ленин В) М.В.Ломоносов Г) Архимед

6

Нерселердин электрленгендигин же электрленбегендигин билуучу куралдын аты

А) электроскоп

Б) микроскоп

В) калейдоскоп

Г) реостат

7

Карама-каршы жаткан жактары параллель болгон торт бурчтук эмне деп аталат?

А) параллелограмм Б) квадрат В) куб Г) айлана

8

Microsoft компаниясынын негиздоочусу ким?

А) Бен Ладен

Б) Билл Клинтон

В) Стив Джобс

Г) Билл Гейтс

9

Таш, папирус, китеп, дискета тушунуктору оз ара кандай байланышта?

А) информацияны алып журуучулор

Б) тарыхый баалуулуктар

В) жаратылыш байлыктары

Г) адам жараткан буюмдар

10

Бурчтун градустук ченинен башка чен бирдиги

А) километр Б) метр В) радиан Г) килограмм

11

Кемитуунун жыйынтыгы кандай аталат?

А) айырма

Б) сумма

В) кобойтуу

Г) тийинди

12

«Эврика» деп тапкан окумуштуу

А) Ленц

Б) Архимед

В) Фарадей

Г) Лоренц

13

Бардык бурчтары тик болгон параллелограмм ...

А) квадрат

Б) куб

В) айлана

Г) тик бурчтук

14

Кайсы тузулуш куралдын атынан коюлган?

А)

Б)

В)

Г)

15

Ылдамдык, ылдамдануу кандай чондуктар?

А) скалярдык Б) вектордук В) турактуу Г) озгормолуу

16

1 килобайтта канча байт бар?

А) 1000 байт

Б) 8 байт

В) 1024 байт

Г) 100 байт

17

Бирден 10,100,1000 эсе кичине болгон бирдиктер учун кандай кошумча создор колдонулат?

А) килограмм Б) метро В) куб Г) милли, микро

18

Айлананын узундугунун анын диаметрине болгон катышын кайсы тамга менен белгилейбиз?

А) S Б) P В) F Г) π

19

Байыркы V кылымда Грецияда, Египетте эсептоо учун колдонулган тузулуштун аты?

А) сплиттер Б) арифмометр В) абак Г) логарифмалык сызгыч

20

2-тур

1

3

ДЕЖЗ

4

ИЙКЛ

7

ФХЦЧ

6

РСТУ

9

ЭЮЯ

2

АБВГ

5

МНОП

8

ШЩЫЬ

Байыркы убакта маалыматты жазуу учун кагаз ордуна колдонулган

ПАПИРУС

5254666

математика

механика

геометрия

информатика

экономика

Логика

программалоо

Эсептоо системасы

Электр болуму

Сыр сандык

илимдер

Компьтердин архитектурасы

Математика

1. Эки колдо 10 манжа, 10 колдо канча

манжа бар?

2. Математикада кобойтуу

канча турдо жазылат?

3. Эки орундуу сандар канча?

4. «Эки он беш отуз» деген суйлом

кайсы байыркы элге таандык?

5. 4³ канчага барабар?

 

6. 10,436 санын ондук улушко чейин

тегеректесек канча болот?

7. Болчокту кыскарт:

8. Алгачкы математикалык

жазуулар кайсы жерде сакталган

жана эмнеде жазылган?

9. 3х+у=4 кандай тендеме ?

10. тамырын тапкыла

Механика

1. Физикалык чондуктарды эмне менен

олчошот?

2. Нерсеге таасир эткен куч ал

нерсенин массасы менен ошол куч

берген ылдамдануунун

кобойтундусуно барабар.

Бул кимдин закону?

3. Динамометр менен олчонуучу чондук

4. Ылдамдыктын бирдиги

 

5. Убакыттын отушу менен нерсенин

мейкиндиктеги абалынын башка

нерселерге салыштырмалуу

озгорушу кандай кыймыл болот?

6. Траекториянын жалпы узундугу эмне

деп аталат?

7. кайсы чондуктун формуласы?

8. Тараза менен олчонуучу чондук

9. Нерсе радиусу 1м айлананы

толук айланып чыкты. Анын

откон жолунун узундугу канча?

10. (F) Кучтун бирдиги

Информатика

1. Компьютердик тармакта каттар

менен пикир алышуу кызматы

2. Дискте сакталган жана аталышка

ээ, арналышы боюнча тектеш

маалыматтардын жыйындысы

3. 1 байтта канча бит бар?

4. «Кобойгонго» жондомдуу жана

башка программаларга

«жугузулуучу» атайын жасалган

компьютердик программа

5. Компьютерлер арасындагы

байланышты камсыздоочу буткул

дуйнолук тармак

6. Информатиканын компьютерди

башкаруу боюнча программаларды

иштеп чыгуу маселелерин изилдеген

болуму

7. Эсептоо системасынын турлору

8. Маалыматты кагаз бетине чыгарып

беруучу тузулуштун аты

9. 256 символдук алфавиттин

1 символун коддоо учун канча

коломдогу информация

керектелет?

10. :=

Бул кайсы оператор

Геометрия

  • Уч чекитти удаалаш

туташтыруудан пайда болгон

фигура эмне деп аталат?

  • с²=a²+b² кимдин теоремасынын

формуласы?

3. Торт бурчтуктун канча диагоналы

бар?

4. Трапециянын кандай турлору бар?

5. санынын мааниси эмнеге

 

барабар?

6. Коп бурчтуктун жактарынын

суммасы эмне деп аталат?

7. Жактарынын саны эн аз болгон

томпок коп бурчтук

8. Айлананын каалаган чекити менен

анын борборун туташтыруучу

кесинди эмне деп аталат?

9. S эмненин формуласы?

 

10. Тригонометриялык функциялардын

маанилерин кимдин таблицасын

колдонуп эсептейбиз?

Эсептоо системасы

  • Эсептоо системасынын турлору
  • Рим цифралары кандай эсептоо системасына кирет?
  • Математикада негизи канча болгон эсептоо системасы менен эсептоо жургузобуз?
  • Негизи 7 болгон эсептоо системасынын эн чон саны кайсы?

5. Кайсы эсептоо системасында

0 жана 1 саны гана кездешет?

6. 1000 саны позициялык эмес

эсептоо системасында

(Рим цифрасында)кандай

жазылат?

7. 2 саны экилик эсептоо

системасында кандай жазылат?

8. Менин 100 бир тууганым бар.

Кичуусу 1000 жашта, улуусу 1111

жашта. Бул баянда кайсы эсептоо

системасында айтылып жатат?

9. Ондук эсептоо системасы качан

кайда пайда болгон?

10. Негизи 60 болгон системаны

эмнелерди олчоодо колдонобуз?

Электр болуму

1. Электр тогун иштеп чыккан негизги

тузулуш

2. Трансформатор кандай кызмат

аткарат?

3. Кыргызстандагы эн чон ГЭС кайсы?

4. Электр тогу уйдо жок болсо эмне

болот?

5. Ток кучунун бирдиги кайсы?

6. Чыналууну олчоочу курал эмне деп

аталат?

7. Заряддалган болукчолордун

багыттуу кыймылын эмне деп

атайбыз?

8. Электр откоргучторун канча жол

менен туташтырабыз?

9 . I= бул кайсы формула?

 

10. Амперметр менен олчонуучу

чондук?

Сыр сандык

Бул адамды интернеттин атасы дешет?

Бул адам француз математиги, физиги жана астроному. Анын атынан информатикада программалоо тили аталган

Бул адам радиону ойлоп тапкан

Байыркы грек окумуштуусу. Логиканын негизин тузгон.

Бул адам педагогика илимдеринин доктору, профессор.

Математика 5-класс

Математика 6-класс окуу китептеринин автору

Информатикада маалыматты оптикалык иштетуу, кванттык электроника жана голография тармактары боюнча дуйного белгилуу окумуштуу

Байыркы грек математиги.

Анын теоремасы геометрияда окутулат

Француз философу, математик жана физик. Аналитикалык геометрияны б.а. координата системасынын тузуучусу

Белгилуу англиялык физик, математика, астроном.

Анын 3 закону динамиканын негизин тузот

Компьютердин программалык камсыздоосун чыгарган дуйного белгилуу ири компаниянын негиздоочусу

Экономика

1. Биздин заманга чейинки III кылымда

кирген «ойкономия» деген термин

эмнени тушундурот?

2. Макроэкономика эмне жонундогу

илим?

3. Товарларды жана кызмат

корсотуулорду жеке озунун

талабын канааттандырууга

пайдаланган кишилер, ишканалар

эмне деп аталат?

4. Материалдык байлыкты жаратуу

процесси эмне деп айтылат?

5. Ондуруштон ондурулуп чыккан

продукциянын аты?

6. Акча кандай товар болот?

7. Акча канча функцияга ээ?

8. Ондуруучулордун белгилуу товарды

же кызмат корсотууну ар турдуу

баада сатууга даяр болушу эмнени

билдирет?

9. Жаратылыш ресурстарынан биз

эмнени алабыз?

10. Жерди пайдалангандыгы учун

толонгон баа эмне деп аталат?

Илимдер

  • Жаратылыштагы кубулуштарды

изилдеген илим....

2. Бул илимди илимдердин

падышасы дешет

3. Коомдогу маалыматтык

процесстерди изилдеген илим ...

4. Ар турдуу ондуруш мамилелерин

жана алардын озгочо жактарын

изилдеген илим

5. Бул илим грек тилинен которгондо

жер ченоо дегенди билдирет

6. Заттардын тузулушторун окутуп

уйротуучу илим эмне деп аталат?

7. Жаныбарлар жонундогу илим

кайсы?

8. Аба ырайын изилдеген илимдин

туру кайсы?

9.

9. Адамзат коомунун откон жолун

изилдоочу илим

10. Тил жөнүндөгү илим, адам

тилинин түзүлүшүнүн жана

кызматынын жалпы мыйзамдыры

тууралуу илим. 

Программалоо

1. Мектепте окутулган

программалоо тили кайсы?

2. Паскаль программалоо тилинин

автору Блез Паскаль болобу?

3. Программалоо кайсы тилде

жазылат?

4. Программалоону кайсы создон

баштайбыз?

5. Натыйжаны чыгаруучу оператор

кайсы?

6. Программалоодо ар бир команда

жазылгандан кийин кайсы

пунктуациялык белги коюлат?

7. Эн биринчи программист ким

болгон?

8. Паскаль программалоо тили

канчанчы жылы пайда болгон?

9. Алгоритмдин графикалык турдо

берилиши кандай аталат?

10. Программалоонун аякталганын

билдирген соз.

Компьютердин архитектурасы

  • Тузулуш принциби боюнча

маалымат менен иштоочу адамдын

модели ...

2. Компьютердин эсинин канча туру

бар?

3. Персоналдык компьютердин мээси

кайсы тузулуш болуп эсептелет?

4. Дисплей деген эмне?

5. Микропроцессор жана ички эс

кайда жайгашкан?

6. Компьютерге маалыматты

киргизуучу тузулуштор кайсылар?

7. Компьютерге кагаз бетинен маалыматты киргизуучу тузулуш

8. Маалыматты чыгаруучу тузулуштор

кайсылар?

9. Компьютердин сырткы эси

кайсылар?

10. Персоналдык компьютердин минималдык комплектине кайсы тузулуштор кирет?

Логика

1.Петербургдан Москвага самолет

менен 1саат 20 минутада барат.

Кайра келгенге 80 минута кетет.

Эмне учун?

2.Бакта 6 таранчы конуп отурушат,

аларга дагы 5 таранчы учуп келип

кошулду. Мышык келип бир

таранчыны кармап алды. Канча

таранчы калды?

3 . Эки уулу жана эки ата уч жумуртка

жешти. Ар бири канча жумуртка

жеди?

4. -Атандын жашы канчада?-деп

Абаздан сураганда ал:

-атамдын жашы эн кичинекей бир

орундуу сандан 39га артык, - деп

жооп берди.

Анын атасы канча жашта?

5. Кандай эки бутун санды

кобойткондо, аларды

кошкондогудай болуп чыгат?

6. Алты бир туугандын бирден

карындашы бар. Бардыгы канча бир

тууган?

7. Жети шам куйуп турган, алардын

тортоону очуруп коюшту. Алардын

канчасы калды?

8. Торт кайын осуп турат, ар бир

кайындын торттон чон бутагы бар,

ар бир чон бутакта торттон кичине

бутагы бар, ар бир кичине бутакта

торттон алма бар. Бардыгы канча

алма?

9. Жети электр лампасы куйуп турган

эле. Экоо очуп калды. Алардын

канчасы калды?

10. Беш балага беш алманы

болгондо ар бирине бирден

жана корзинкада дагы бир алма

калсын учун алмаларды

кандайча болуштуруу керек?

3-тур

  • Эгер тунку саат 12де жаан жаап жатса, 72 сааттан кийин аба ырайында кун ачык болот деп ойлойсузбу?

Жооп: Ачык болбойт, себеби

72 саат=3сутка кайрадан тунку саат 12 болот

2. Узуну 2м, туурасы 2м, бийиктиги

2м болгон жер чункурунда канча

коломдогу топурак бар?

Жооп: эч кандай

3. Грек тилинен которгондо «тактайча»

геометрия тилиндеги аталышы кандай?

Жооп: трапеция

4. Мен жолдо келе жатып бир

баланы кордум. Ал мындай деди:

«Менин атам жана энем бар, ал

эми мен алардын уулу эмесмин».

Анда бул ким эле?

Жооп: кызы

5. Эч кандай торт амалды колдонбостон

туруп 6666ны кантип бир жарым эсе

кобойтууго болот?

Жооп: тетиринен жазып коебуз 9999

6. Бир киши кун сайын 5 нан

сатып алчу. Бир куну

кошунасы эмне кыларын

сураганда ал мындай

жооп берди: - бир нанды озум

жейм, экоону карызыма берем

жана экоону карызга берем. Бул

эмне деген жооп?

Жооп: экоону ата-энесине, экоону уулу менен кызына

Жыйынтыктоо

multiurok.ru

Eco Dictionary

Русско-кыргызская версия

Составителель - Эрик Мамбетакунов, студент программы Экономика, АУК

Кыскартылган  создор

Экономика, бизнеске байланыштуу макал-лакаптар

 

А

Анализ - талдоо

анализ изменений - озгоруулорду талдоо

анализ последствий натыйжаларды талдоо

анонсжарыя

аннулированиежоюу

амбициятекебердик, кекирейуучулук

аккредитованиеаккредиттоо

акцияакция, баалуу кагаз

акционерное обществоакционердик коом

аренда - ижара

аукцион аукцион, тоорук

 

Б

Банкротство-  банкроттук   (карызын толоого  кудуретсиздик)

Баанкноты- банкноттор (кагаз акчалар)

багаж-  жук

баллотировкаколго салуу, добуш беруу

бартер бартер, алмашуу, башма-баш

бдительностькыраакылык

безналичный расчет акчасыз эсептешуу

безработица - жумушсуздук

бессрочный моонотсуз

беспристрастностькалыстык

благотворительность кайрымдуулук

брокер, маклер - далдалчы

бухгалтерский учет бухгалтердик эсеп

бюджет бюджет

 

В

в сомовом выражении сом турундо

валовая прибыль дун, пайда

валовый внутренний продукт ички дун продукт, ички дун, онум

валовое накопление дун топтоо

валовая продукциядун продукция

верховный Совет Жогорку Совет

вещизмбуюм кордук

вклад салым, аманат

власть - бийлик

вмененные издержкимилдеттендируу  чыгымдары

внешняя торговля тышкы соода

воздействовать таасир корсотуу

воздержатьсяпикирден качуу; калыс болуу

восстановительная стоимость калыбына келтируучу нарк

вторичная услуга кошумча тейлоо

встречные фонды кошумча фондулар

выборы шайлоо

выигрышутуш

выручка тушкон акча

вычет эсептен чыгаруу

 

Г

гипотеза - жоромол

гимноз салтанат ыры

герб--оз шарттуу белги

глава государства мамлекет башчысы

глава правительстваокмот башчысы

государство мамлекет

гражданин жаран

 

Д

дальнее зарубежье алыскы чет олколор

движимое имущество кыймылдуу мулк

декларацияжарыя

денежная масса акча массасы

денежная политика акча саясаты

дешево и сердитоарзан жана жакшы

дефицит тартыштык, тансык

деятельность ишмердуулук

дивиденд улуштук киреше

дискредитировать беделин, кадырынкетируу, жаман корсотуу

дискриминацияукугунан ажыратуу, кемсинтуу

дискуссиясоз жарыш

до востребования талап кылуу менен толонуучу

доверенное лицоишенимдуу адам

договорное письмо келишим кат

договор келишим

доза олчом

долгосрочные узак мооноттуу

долг бересе, карыз

должник бересечи

должностное лицо кызмат   адамы

донос - айгак

достояниеэнчи, доолот, банлык

дочерное предприятие туунду ишкана

доход киреше

 

Е

единица измерения олчоо бирдиги

 

Ж

жизненный уровень турмуш денгзэли

жилищно-коммунальное хозяйство турак-жай коммуналдык чарба

 

З

заверениекуболондуруу

заготовка и переработка даярдоо жана кайра иштетуу

законодательство мыйзамдар

закупить, закупка сатып алуу

залог куроо, барымта

запас жыным, кар

запрос сурам

затрата сарп(тоо)

зачет чегерим

здравоохранение саламаттыкты сактоо

звено - тогоо

злоупотребление кыянат кылуу

зона аймак, чолком,тилке

злоупотреблениекыянат

 

И

извещение билдируу

издержка чыгым

имущество мулк

инвалид майып

инструкция нускоо

инструктор нускоочу

интеграцияжуурулушуу

инфиляцняинфляция, арзандоо

информация маалымат, кабар

импичментимпичмент, ишенбоочулук

ипотекаолуу мулкту  куроого алып,

акчалай ссуда беруу

итог- жыйынтык

 

К

казна казына

казначей казыначы

казначейство казыначылык

капитал капитал

капиталовложение капиталдык салым

карьерамансап

карьеризммансапкордук

клирингакчасыз эсептешуу

коллектив жамаат

командировка иш сапар

коммерческий банккоммерциялык банк

коммерция коммерция

компромискомпромис, келишуу

комментарийжорума

комментатор-жорумачы

конкурент атаандаш

конкуренция атаандаштык

концентрация концентрация, топтолуу

конкурс сынак

консультант кенешчи

конфиденциальность купуялык

конфликт жанжал

конфронтациякагылышуу, араздашуу

копия кочурмо

корректива тузотуу, ондоо

краткосрочное кыска мооноттуу

кредит кредит, насыя, котормо

кредитор насыячы, котормочу

кризис кризис, булгун

критерийчен олчом

купля-продажа сатып алуу-сатуу

 

Л

лавка дукончо

ларек курко

легкая промышленность женил онор жайы

ликвидационная стоимость жоюу наркы

лидербаштоочу, лидер

ликвидность - отомдуулук

лицевой счет бет эсеп

лицо официальное расмий жак

лояльностькалыстык

льготы женилдиктер

 

М

малое предприятие чакан ишкана

маркетинг маркетинг

машиностроение и металлообработка машина куруу жана металл иштетуу

мебель эмерек

межбанковский банктар аралык

международный эл аралык

мера чара

мероприятие иш чара

милосердие соопчулук, ырайымдуулук

минимальныйминималдуу, томонку

министерство министрлик

министр иностранных дел тышкы иштер   министрлиги

мировые образцыдуйнолук улгулор

мировой рынокдуйнолук рынок

мнимая сделкажалган бутум

мошенничествоалдамчылык

модель улгу

монополия монополия

мягкая валюта - отумсуз валюта

 

Н

навязываниетануулоо

надбавка усток, кошумча

наценка которулгон баа

накопление топтоо

наличный бар, колдо турган акча

наличные деньги накталай акчалар

наличный доход колдо болгон киреше

налог салык

намерение ниет

насилиекуч колдонуу

национальная валюта улуттук валюта

национальный банк улуттук банк

начет кайтарып толоо

начисление кошумчалап эсепке  киргизуу

невмешательство кийлигишпуу

недостача кем чыгуу

независимый коз карандысыз

нейтралитет бейтараптык

неприкосновенность кол тийбестик

норма ченем, олчом

нужда муктаждык

нуждаться муктаж болуу

 

О

обзор, обозрение сереп

обеспечить камсыздоо

обменный курс алмашуу курсу

обозреватель серепчи

оборот айланоо, жугуртуу

образование билим беруу

обсуждение талкуу

общая оценка жалпы баа (баалоо)

общепит коомдук тамактануу

общество коом

общественное потребление коомдук керектоо

обыденная покупка кундолук сатып   алуулар

обьем производства ондуруш колому

обязательство милдеттенме

ограничениечектоо

однородный рынок кылка (биртуркун) базар

однозначно таасын

одобрение кубаттоо. жактыруу

оптом дунунон

оптовая торговлядун соода

оптовая цена дун баа

опыт тажрыйба

оплата толоо, эмгек акы

организация уюм

основа негиз

основать негиздоо

остаток калдык

остаточная стоимость калдык нарк

отпускоргуу

отчисление чегеруу

оценка баа

оценить баалоо

официальный визит расмий иш сапар

 

П

Падать тушуу, томондоо, арзандоо

партнер онок

партнерство оноктук

первичная услуга алгачкы тейлоо

первоначальначальная стоимость баштапкы нарк

переменные (издержки)  - озгорулмо(чыгымдар)  

печать моор

пищевая промышленность тамак-ашонор жайы

план план, мерчем

платежеспособность толом,жондомдуулук

платежи толомдор

плательщик толоочу

платные услуги акы толоочу кызмат корсотуулор

плутократиямулктуулор бийлиги, плутократия

плюрализм турдуу багыт

погашение толоо, очуруу

поддержка колдоо

подоходный налог маяна салыгы

подписать кол коюу

подоходный налог кирешеге карашаалынуучу салык

поездки кыдыруулар, сапарлар

позиция коз караш

показатель корсоткуч

политика саясат

политэкономия саясий экономия

понести убытки зыян тартуу

попечительство кепилдик

поручитель кепилдик берген адам

поручение табыштоо

пасол элчи

посольстпо элчилик

посредник ортомчу

поставка жеткируу, тапшыруу, ташып жеткируу

поставщик жабдып туруучу, откоруучу

потребительская цена керектоо баасы

потребление, потребность керектоо

потребительские товары керектоо товарлары

пошлина алым  (салым), бажы салыгы

правительство окмот

президент президент, ажо

предварительно алдын ала

предложение сунуш

предназначение арналыш

представитель окул

представительство --окулчулук

предпологать болжоо, божомолдоо

предпосылка --оболго

предпочтение артыкчылык беруу

предприниматель ишкер

предпринимательствоээлик кылуучулук же ишкердик

предприятие ишкана

премия сыйлык

препятствиекедерги, тоскоол, жолтоо

приватизация менчиктештируу

привилегия усток укук

приемлемый алгылыктуу

прибыль пайда

проблема койгой, маселе

продеваемый товаркардар буюм

проект долбоор

производство ондуруш

производитель ондуруучу

производительность ондурумдуулук

производить ондуруу

промыщленник онор жай ээси

промышленное производство онор жай ондурушу

промышленность онор жай

протекция колдоо; таасирдуу кишинин колдоосу

протекционизм коз коруноо колдоо

протокол протокол, токтом

процент пайыз

процентная ставкапайыздык олчом

прочие услуги башка кызмат корсотуулор

профессионал кесипкойп

 

Р

рабочий жумушчу

рабочий визит иш сапары

рабочее настроение иштиктуу маанай

равновесный доход тендеш киреше

рассрочка моонотун созуу, узартуу

развитие онугуу

расход чыгаша, чыгым, сарптоо

реальный реалдуу

регистрация каттоо

регулировать жонго салуу

результат натыйжа

резюме тыянак

рентабельность рентабелдуулук

рейтингрейтинг

рекламажарыя, жарнак, жарнама

рекомендоватьсунуш кылуу

репутация бедел

республика жумурият

рессурс байлык

решениечечим

реформа озгортуу, жаныртуу

розница чекене

розничный товарооборот чекене товар жугуртуу

розничная цена чекене баа

ростовщик суткор

 

С

самоуправление озун озу башкаруу

самоуправство бейбаштык, ээнбаштык

самостоятельное озунчо, оз алдынча

сверхприбыль усток пайда

сбой узгултук, мучолош

Сбербанк аманат банк

сбыт сатылышы, отушу, сатуу

свободная экономическая зона экономикалык эркин аймак

сделка бутум, келишим, алака

себестоимость оздук нарк

сельское хозяйство айыл чарбасы

систематически дамаамат, байма-бай

скидкиженилдетуу, арзандатуу, кемитуу

скорость обращения жугуртуу ылдамдыгы

снабжение жабдуу

СНГ КМШ (коз карандысыз мамлекеттердин шериктештиги)

снижение томондоо

собеседникмаектеш

собственность менчик

собственный капитал менчик капитал

сообщество жамаатташ

сообщение билдируу

совместное орток, биргелешкен

совпадениетоп келуу

согласование макулдашуу

согласие макулдук

соглашение келишуу, келишим

солидарность тилектештик

сообщение кабар, билдируу; катнаш

сообщество коом, топ, уюм

соответствующий тиешелуу

событие окуя

сомнение шек, кумон

сомневаться шек саноо, шектенуу, кумон  саноо

сотрудничество кызматташтык

соучредитель уюштуруучулардын же тузуучулордун бири

средство каражат

средство информации маалымат каражаттары

спекулянт алып сатар

справедливость акыйкаттык

спикер парламента парламенттин спикери

спонсор демоорчу

спонсорствво демоорчулук

спрос и предложение сурам жана сунуш

ссуда насыя

ставка олчом

сторона тарап

страна -' олко

субьект ээ, ээлери

суверенное эгемендуу

суверендоолок, оз алдынчалык

сфера чойро

сфера функционирования аракет чойросу

сырье чийки зат

 

Т

таможня бажы    

таможенная пошлина бажы салымы

таможенный барьер бажы тосмо        

твердая валюта отумдуу валюта

товар товар

товарный поток    товар агымы

торговля соода, соода-сатык

торжество салтанат

трайбализм уруулардын араздашуусу

транспорт унаа, кире

транспорт и связь унаа жана байланыш-

топливная промышленность отун онор жайы

торг соодалоо

торгово-промышленный центр соода онор жай борбору

торага палат... ... палаталарынын торагасы

требование талап                                

тяжелая промышленность оор онор жай     

 

У

убеждениеынаным          

убедитьсяынануу

убыток зыян, зыян тартуу,  чыгаша

убыль кемуу

увеличение --     кобойуу    

уверенность ншеннч

углубление терендоо

угодничество кошокорчулук

угроза коркунуч

удержание кармап калуу

удешевление арзандоо

удовлетворение канааттандыруу

удостоверение куболук

узаконить мыйзамдаштыруу

указание корсотмо

уклонение качуу . кыянаттык менен качуу (злостное уклонение)

укрепление чындоо

ультиматум мунасым     

управление башкаруу

уравниловка тендемечнлнк

урегулирование жонго салуу

уровень денгээл

упадок томондоо

уполномочие окулдук, укук

уполномочить окулдуктоо, укук беруу

уполномоченный представитель ынгарым укук окул

установка корсотмо

установление орнотуу

установитьбелгилоо, аныктоо

устойчивость туруктуулук

устранение четтетуу

устраиватьтуура келуу

устройство тузулуш

усовершенствование оркундотуу

услуга кызмат корсотуу

утверждение бекитуу уступка эпке келуу, конуу, багынуу

уценка бааны томондотуу, арзандатуу

учредитель тузуучу, уюштуруучу

учреждение мекеме

 

Ф

флаг туу, желек, банрак, аспба финансы каржы

финансирование каржылоо

фиксироватькаттоо, жазып белгнлоо

флагшток желек сап

 

Ц

цена баа

ценник баа кврсеткуч ценообразование баа чыгаруу ценные бумаги баалуу кагаэдлр ценность баалуулук

 

Ч

частныи менчик

частный сектор жеке сектор

частное лицо жеке адам

чистая (прибыль)  накта киреше

 

Ш

штраф жаза, амып

 

Э

экономика экономика

экспорт экспорт

эффект он натыйжа

эффективный он натыйжалуу

 

Кыскартылган  создор

АБ АБ -акционердик банк

АО АКакцинонердик коом             

АКБ АКБ акционердик коммерциялык банк

АГБ АШБ акционердик шаардык банк

АООТРК АТРКАК Ачык типтегн Россия-Кыргыз акционердик коому

БСС МСС мурдагы Советтер Союзу

БСБанк союзу          

ВТОБДСУБуткул дуйнолук соода уюму

ВВП ИДП Ички дун продукциясы

ГКВ МКВ мамлекеттик казына векселдери

ИИАКБ ИАКБ Инвестициялык акционердик коммерциялык банк

ИПЦ КБИ керектоо баасынын индекси

КБ КБ Коммерциялык банк

КР КР Кыргыз Республикасы

ЛТД ЖЧК Жоопкерчилиги чектелген коом

МФ ФМ Финансы министрлиги

МВФ ЭВФ Эл аралык Валюта фондусу

САКБ БАКБ Биргелешкен акционердик коммерциялык 6анк

СКБ БКБ Биргелешкен коммерциялык банк

СНГ КМШ Коз карандысыз мамлекеттердин шериктештнгн

РСК ЭСК Эсептешуу сактык компаниясы

ТС БС Банк союзу

ТС КЭ кундолук эсеп

ТП ТЖ техникалык жардам

ЦАС БАК0 -- Борбордук Азияга кирген олколор

ЦБ БББорбордук банк

 

Экономика, бизнеске байланыштуу макал-лакаптар

1. Азды аяган кептен куру калат.

Иногда лучше поступиться малым ради большого.

2. Акылы жокко акча токтобойт. У глупого деньги долго не держатся.

3. Ишти баштап мактанба, мактангын бутуп жатканда.

Не говори гоп, пока не перепрыгнешь.

4. Тобокелчи тоо аттаа.

Попытка не пытка.

Риск благородное дело.

5. Туйшугу болбой, тушуму болбойт.

Без труда нет плода.

Чыгаша болбой, киреше болбойт.

Выигрыш с проигрышем на одних санях ездят.

Не проиграв, не выиграешь.

edu-kg.narod.ru

Дуйнолук Ондуруш Жана Экология Реферат doc » Мир студентов

Если к вас есть собстенный уникальный реферат или доклад, пожалуйста добавьте его в нашу базу.

Загрязнение окружающей среды – проблема всего мира. Расцвет промышленности принёс материальные блага и богатства ценой разрушения окружающей среды. Расширялись города и заводы, и дым из труб вместе с выхлопными газами принёс в атмосферу вещества, вредные для человека.

Во всем мире каждый четвертый человек дышит воздухом, вредным для здоровья. Загрязнение воздуха может быть губительным для людей, животных и растений. В настоящее время большинство видов загрязнения воздуха объясняются результатом хозяйственной деятельности человека.

Все процессы горения связаны с выделением газов в окружающую среду. В 50-е и 60-е гг. XX в. основной проблемой загрязнения атмосферы газами было попадание в атмосферу сернистого ангидрида (S02), возникающего при сжигании каменного угля. Переход в 70-е гг. на нефть и природный газ уменьшил эту проблему, однако ее место заняла проблема загрязнения воздуха различными газообразными продуктами, возникающими при сжигании жидкого топлива, преимущественно двигателями внутреннего сгорания.

Современные, используемые в автомобилях двигатели внутреннего сгорания выбрасывают в атмосферу смесь потенциально опасных газов, таких, как моноокись углерода, углеводороды, различные оксиды азота (NOx). Под действием солнечного света последние два газа образуют озон нижних слоев атмосферы, являющийся главным раздражающим агентом, загрязнителем воздуха и основным компонентом химического смога.

Кислотные атмосферные осадки - это дождь (или снег), в составе которого находятся различные кислоты, образовавшиеся как отходы промышленного производства и продукты сгорания при работе двигателей внутреннего сгорания.

Кислотные дожди нарушают также весьма сложное экологическое равновесие в жизни озер. Даже незначительное понижение значений водородного показателя (рН) ведет к увеличению содержания в воде металлов - алюминия, ртути, свинца; при этом в воде уменьшается содержание необходимого для дыхания кислорода, что приводит к гибели рыбы и других форм озерной жизни. В 80% озер южной Норвегии нет никакой рыбы, 20 000 озер Швеции загрязнены кислотой. Кислотные дожди могут загрязнять грунтовые воды и наносить ущерб почве. При высоком уровне кислотности может возрасти содержание тяжелых металлов, которое нарушит жизненный цикл бактерий и грибков, перерабатывающих органические вещества в соединения, повышающие плодородие почвы. Как отличить кислотный дождь от обычного? (желтая пена по краям луж).

Городское содержание частиц химического смога вызывает у людей раздражение глаз, слизистых оболочек гортани и носоглотки, а так же приводит к гибели цитрусовых деревьев, являющихся естественными очистителями воздуха. Частицы, попав в лёгкие человека могут вызвать астму. Частицы сажи, резины и гудрона являются канцерогенами, вызывающими рак лёгких. Свинец, который раньше использовался в качестве присадки к бензину. улучшающей работу двигателя, приводит к ухудшению работы головного мозга и центральной нервной системы, особенно у детей.

ВОЗ устанавливает нормы концентрации вр. веществ в воздухе. при их нарушении взимаются штрафы, а так же возбуждаются судебные дела. некоторые автопроизводители разрабатывают новые типы двигателей напр. на водороде, что резко уменьшит содержание солей кислот в атмосфере, а на авто с ДВС ставят каталитические нейтрализаторы, очищающие выхлопные газы.

Нитраты, фосфаты и пестициды создают загрязнение среды не только при их производстве. Загрязнения происходят также при выщелачивании (вымывании) этих соединений из почвы с последующим попаданием их в реки, ручьи и озера. Пестициды также могут принести большой вред. Например ртуть, попав из воды в пищевую цепочку, может вызвать сильные отравления у людей и животных. Протечки в подземных хранилищах и баках для бензина и нефти еще один источник загрязнения воды.

В развивающихся странах, а также в странах Восточной Европы большинство рек сильно загрязнены. В Индии загрязнено более 66% рек, и детская смертность в 90% случаев объясняется болезнями, связанными с негодной водой. В Польше почти 50% воды,находящейся в естественных источ-' никах, непригодно даже для промышленных нужд. Полагают, что к 2000 г. вся вода из естественных источников в этой стране будет непригодна для нужд человека.

В океаны попадают не только загрязнения,приносимые реками. Непосредственно в них выводятся стоки канализации, выливается нефть из танкеров и плавучих нефтяных платформ; в моря сбрасываются и промышленные отходы. По всему миру ежегодный сброс твердых отходов в океан превышает 175 млн т, из которых примерно 80% приходится на отходы,вынутые из рек во время углуб ления дна на судоходных каналах. Доказано, что сброс отстоев бытовой канализации особенно вреден для морских форм жизни. Эти отстой в сочетании с беспорядочным сбросом других отходов сильно загрязнили морские пляжи. Жестким требованиям «целеполагающих» требований стандарта Европейского Союза соответствует только 33,7% пляжей Британии, что выглядит особенно бедно на фоне 91% побережья Греции, 89% — Ирландии и 81% — Италии. Каждый год по всему миру около 2 млн морских птиц и более 100 000 морских млекопитающих погибают отравившись или запутавшись в паутине полимерных отходов.

Разрабатываются недорогие методы переработки отходов, например метод «биоусвоения», в соответствии с которым необработанные канализационные стоки пропускаются через тростниковые биологические фильтры, которые насыщают их кислородом и снижают загрязнение до безопасного уровня. В силу большой опасности загрязненной воды для здоровья большинство развитых стран разработало всеобъемлющие законы и правила, касающиеся качества воды. Около 54 стран развитого мира установило государственные стандарты по качеству безопасной для здоровья воды.

Чтобы скачать Дуйнолук Ондуруш Жана Экология Реферат doc, просто скопируйте текст и вставьте его в word.

xn-----6kctadnhbu3blic5a2ai5j.xn--p1ai

Кыргызстан онуккон социализм мезгилинде (1964-1985)

Коомдук саясый турмуш Бул мезгилде жалпы олкодо партиянын устомдугу чындалып, ал коомдук турмуштун бардык жактарына туздон-туз аралаша баштаган. Партия жетекчилери оздору башкарган аймактардын бирден-бир кожоюндарына айланышкан. Кыргыз ССРинде партиялык-мамлекеттик жетекчилик 1961-жылдан Т. Усубалиевге откон. Онуккон социализм мезгилинде КПССтин бюрократтык аппараты чындалып, олкодогу бардык бийлик партиянын жогорку органдарына топтолгон. Республикалардын партиялык ошондой эле Советтик башкармалары гана эмес, обкомдун биринчи катчылары, чон ишканалардын башчылары да Москва аркылуу дайындалып калган. Кыргыз ССРинин Компартиясынын Борбордук Комитетинин, обкомдордун, ал тургай алыскы элеттик райкомдордун экинчи катчылары, айрым учурларда биринчи катчылары орус улутундагылар болуучу. Партиялык бюрократизмдин онугушунун натыйжасында 1960-1980-жылдары Кыргызстандын партиялык аппаратындагы кызматкерлердин саны бир кыйла оскон. Административдик-буйрукчул системанын шартында партиялык-мамлекеттик башкаруудагы кемчиликтер олкодогу коомдук уюмдарга да аралашкан. Партиянын кужурмон резерви аталган комсомолдун тиричилигинде да формалдуулук, шашылыш чечим чыгаруу, курулай шандануу, кичине иш учун тоодой рапорт беруу куч алган.

Бул жылдары комсомолдук органдардын демилгелери очуп, толук бойдон партиянын жетегинде калган. 60-жылдары СССРде, жана анын ичинде Кыргызстанда, мамлекеттик бийлик органы катары Советтердин ролун которуу аракети башталган. Бул иште ошол мезгилдеги Кыргыз ССР Жогорку Советинин Президиумунун торагасы Т. Кулатов коп эмгек синирген. Республиканын чарба планын, мамлекеттик ошондой эле жергиликтуу бюджеттерди ишке ашырууда, республиканын таламдарын жактоодо А. Суйоркулов, Б. Мамбетов, А. Суйумбаев, С. Ибраимов жана башкалар корунуктуу эмгек синиришкен. Онор жайдын онугушу 1965-жылы олкодо эл чарбасын реформалоо иштери башталган.

Бул реформа анын демилгечиси - СССР Министрлер Советинин торагасы А. Н. Косыгиндин тарабынан болгондуктан косыгиндик реформа деп аталып калган. Реформа биринчи жылдары жакшы натыйжаларды берген. Олконун, анын ичинде Кыргызстандын онор жайы тез темп менен онуго баштаган. Реформа экономикалык чойродо ийгиликтуу жургону менен саясий чойродо, идеологияда озгоруулор болгон эмес. Административдик-буйрукчул системанын шартында жургузулгон реформа акырындык менен начарлап, анын баалуулугу томондогон. Онуккон социализмдин шартында Кыргызстандын онор жайы олконун бирдиктуу эл чарба комплексинин органикалык болугу катары онуккон.

1965-1985-жылдары Кыргызстандын жалпы улуттук кирешеси 2,7 эсе, онор жай продукциясы 4,4 эсеге оскон. Бул мезгилде республиканын коомдук дун продукциянын 60 пайызы, улуттук кирешелеринин жарымынан кобу онор жайга туура келген. 150 жаны онор жай ишканалары курулуп, онор жайдын энергетика, тустуу металлургия, машина куруу, электрондук, электр-техникалык, прибор куруу, курулуш индустрия тармактары онуккон. Женил онор жайы, тамак-аш, эт-сут ишканалары реконструкцияланган же жаны курулган. Бул жылдары экономиканы интенсивдуу жол менен остурууго анча конул бурулбай экономика мурдагыдай эле экстенсивдуу муноздо онуккон. Натыйжада ондуруштун осушу жаны объектилерди ишке киргизуунун натыйжасында кобуроок камсыз болгон. 80-жылдардын башында Орто Азияда казылып алынуучу комурдун 40 пайызы Кыргызстандын улушуно туура келген. Кыргызстандын электр энергиясы Нарын дарыясында курулган Учкоргон, Токтогул ГЭС-теринин эсебинен которулуп, жылына 11 млрд кВт саат электр энергиясы иштелип чыгып турган.

Кыргызстан сурьма, сымап, сейрек кездешуучу тустуу металлдарды ондуруудо союзда маанилуу роль ойногон. Кадамжай сурьма комбинатында ондурулгон сурьма, Хайдаркан сымап комбинатынын продукциясы дуйнолук рынокто жогору бааланган. Айыл чарба машиналарын чыгаруучу Фрунзе атындагы жана оор машина чыгаруучу Ленин атындагы заводдор техникалык жактан реконструкцияланып, ендуруштук кубаттуулуктары бир кыйла жогорулаган. Алсак, ага чейин машиналарын чыгаруучу заводдо 1985-жылы 32 мин чоп тангактоочу машина чыгарылган. Ал продукцияны дуйнонун 50дон ашык мамлекеттери сатып алып турган. Онор жайдын онугушу менен жумушчу табынын катары осуп, эл чарбасынын бардык тармактарында эмгектенген жумушчулар 1960-жылы 310 мин адамды тузсо, 1985-жылы алар 866 мин адамга же 6,3 эсеге кобойгон. Натыйжада 70-жылдардан жумушчулар (уй-булосу менен бирге эсептегенде) республика калкынын 58 пайызын тузуп, анын ичинде онор жайда иштегендери 31 пайызды тузуп, калгандары курулушта, транспортто, байланыш жана тейлоо тармактарында эмгектенишкен.

Онор жайдын индустриялуу тармактарында негизинен СССРдин борбордук региондорунан келген жумушчулар иштеген. Жергиликтуу калктан жумушчу адистерди даярдоонун ордуна бул мезгилде сырттан адистерди чакыруу, аларга жашоо ошондой эле иштоо учун шарттарды тузуу тенденциясы куч алган. Бул жергиликтуу калктын жумушчу табынын осушуно тоскоолдук кылган. Айыл чарба ондурушу КПСС БКнын март (1965-жылы) Пленумунда «СССРдин айыл чарбасын андан ары онуктуруунун кечиктирилгис чаралары жонундо» токтом кабыл алынган. Айыл чарбасын которуунун комплекстуу программасын турмушка ашыруу учун бул жылдары айыл чарба ондурушуно улуттук кирешеден акча каражаттар кобуроок болунуп, 1966-1975-жылдары 2 млрд 586 млн сом, 1976-1985-жылдары 4 млрд 33 млн сом суммасындагы акча каражаты салым катары жумшалган. 1985-жылы Кыргызстанда бир чарбага орточо 72 трактор, 36 жук ташуучу автомобиль, 20 комбайн туура келуучу, айыл чарбанын энергия кубаттуулугу 1965-жылга салыштырганда 5 эсеге оскон. Колхоз-совхоздор техника менен жабдылып, МТСтер жаныланган.

Жаны сугат системалары, суу сактоого, уномдуу пайдалануу шарттары ылайыкташтырылган чон курулуштар ишке киргизилген. 224 мин га айдоо жерге, 1789 мин га жайыт жерлерине суу чыгарылган. Сугат жерлеринин аянты 1 млн гадан ашкан. Сугат ишинде сууну болуштуруу боюнча автоматтык система ишке киргизилген. 8-беш жылдыкта колхозчуларга гарантияланган эмгек акы толоо тартиби, 9-беш жылдыкта республиканын айыл чарбасында, чарба жургузуунун жаны формасы - чарбалык эсептин киргизилиши да маанилуу роль ойногон. Мындай ийгиликтерге карабастан, ондурушту уюштурууда жаны экономикалык ыкмалардын административдик-буйрукчул бийлик жагынан чектелиши айыл чарба ондурушун сонку он жылдыкта солгундатып, айыл чарба продуктуларынын оздук наркы жогору болгон.

tyup.net


Смотрите также